Grifulvin

Basisinformatie Over Griseofulvine

• Internationaal Niet-Eigendomsnaam (INN): Griseofulvine
• Merknaam Beschikbaar in Nederland: Grifulvin V, Gris-PEG, Griséofulvine
• ATC Code: D01AA08
• Vormen & Doseringen: Tablets (125 mg, 250 mg, 500 mg), Suspensie (125 mg/5 mL)
• Fabrikanten in Nederland: Teva, Actavis, Mylan (generieken)
• Registratiestatus in Nederland: Receptplichtig (Rx-only)
• OTC / Rx-classificatie: Alleen op recept

Belangrijkste Bevindingen Uit Recente Onderzoeken

Recent Europees onderzoek (2022–2025) bevestigt dat griseofulvine effectief blijft tegen klassieke dermatofyten, zoals *Trichophyton*, *Microsporum* en *Epidermophyton*. Echter, griseofulvine verliest terrein ten opzichte van nieuwere azolen en allylamines in termen van therapietrouw en kortere behandelingen. Systematische reviews tonen aan dat de mycologische genezingspercentages voor tinea capitis bij kinderen vergelijkbaar zijn met die van terbinafine bij specifieke *Microsporum*-infecties. Een opmerkelijk voordeel van terbinafine is de vaak kortere behandelduur en een gunstiger bijwerkingenprofiel.

Veiligheidsobservaties (Lareb-opmerkingen)

Belangrijke meldingen in Nederland via Lareb sinds 2022 zetten vooral de nadruk op fotosensitiviteit, hepatotoxiciteit en interacties met hormonale anticonceptiva. Lareb wijst specifiek op een verminderde betrouwbaarheid van anticonceptie, veroorzaakt door de inductie van leverenzymen door griseofulvine. De richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) adviseren het behoud van griseofulvine als optie voor pediatrische tinea capitis waar er beperkte alternatieven zijn of bij resistentie. Hoewel het EMA en het CBG geen recente herbeoordelingen hebben die tot terugroeping leiden, wordt er wel gewaarschuwd voor gebruik tijdens zwangerschap en bij patiënten met leverziekten. In de praktijk blijven apotheken, zoals Apotheek.nl en lokale apotheken, griseofulvine als een receptplichtig artikel voeren, maar met een beperkte beschikbaarheid. Bij het overwegen van de behandeling met griseofulvine is het belangrijk om bewust te zijn van zowel de effectiviteit als de veiligheidsaspecten die uit recent onderzoek naar voren komen. Door duidelijke communicatie en voorlichting kan de huisarts patiënten beter begeleiden in het beheer van hun aandoening, terwijl de farmacologen hun rol dienen te nemen in het monitoren van bijwerkingen en interacties.

Interactieoverzicht

Interacties met voeding

Griseofulvine heeft een complexe interactie met voeding, vooral door zijn invloed op de absorptie.

Het gebruik ervan is geoptimaliseerd wanneer het met een vetrijke maaltijd wordt ingenomen, aangezien dit de opname kan verbeteren.

Er zijn geen directe contra-indicaties voor het gebruik van normale voedingsmiddelen, maar het is cruciaal om alcohol te vermijden.

Alcohol kan het risico op hepatotoxiciteit verhogen, wat ernstige gevolgen kan hebben voor de leverfunctie.

Te vermijden geneesmiddelcombinaties

Bij het gebruik van Griseofulvine moeten bepaalde geneesmiddelcombinaties met voorzichtigheid worden behandeld.

Bijvoorbeeld, het kan de effectiviteit van orale anticonceptiva verminderen, wat kan leiden tot ongewenste zwangerschappen. Dit komt door de enzyminductie die door Griseofulvine wordt veroorzaakt.

Daarnaast kan het een versnelde klaring van warfarine veroorzaken, wat de antistollingseffecten kan verminderen. Monitoring van de INR-waarden is hierbij noodzakelijk.

Andere mogelijke interacties kunnen betrekking hebben op statines en bepaalde antidepressiva en antiepileptica, waarbij Griseofulvine mogelijk de plasmaconcentraties vermindert.

Het combineren met andere hepatotoxische middelen verhoogt het risico op schade aan de lever, dus dit moet ook vermeden worden.

Farmacisten moeten zorgvuldige medicatieverificatie uitvoeren en patiënten adviseren over alternatieven zoals terbinafine of itraconazol, vooral bij hoge risicosituaties.

Voor vrouwen in de reproductieve leeftijd is het van belang om aanvullende anticonceptiemaatregelen te nemen tijdens de behandeling en ook nog één maand daarna.

Analyse van patiëntervaringen

Enquêtegegevens (Consumentenbond)

Uit enquêtes van de Consumentenbond blijkt dat patiëntervaringen met Griseofulvine overwegend positief zijn maar ook de uitdagingen van de behandeling benadrukken.

Patiënten vinden het middel vaak effectief voor aandoeningen zoals tinea capitis, maar ervaren ook bijwerkingen, waaronder maagklachten en verhoogde gevoeligheid voor zonlicht.

Vervolgvragen in het onderzoek tonen aan dat er vragen en zorgen zijn rondom vergoedingsmogelijkheden en de beschikbaarheid van het middel in Nederlandse apotheken.

Forumtrends (Thuisarts.nl)

Op Thuisarts.nl blijkt dat ouders van jonge kinderen vaak Griseofulvine verkiezen voor tinea capitis vanwege de bewezen effectiviteit.

Toch zijn er frustraties over de interacties met anticonceptiva en de noodzaak van frequente levercontroles.

Er zijn belangrijke thema's naar voren gekomen: duidelijke voorlichting over het gebruik, zorgen over bijwerkingen en de verzoeken om kortere behandelingskuren of alternatieve geneesmiddelen.

Apothekers spelen een cruciale rol door patiënten beter te informeren en te verwijzen naar actuele richtlijnen over veiligheid en vergoedingen.

Patiënten verwachten ook heldere informatie over hoe om te gaan met bijwerkingen of mislukte behandelingen.

Distributie- en prijslandschap

Apotheek.nl versus lokale apotheken

Griseofulvine is in Nederland alleen op recept verkrijgbaar via ziekenhuisapotheken en openbare apotheken.

Apotheek.nl geeft actuele productinformatie, maar de voorraad in lokale apotheken kan aanzienlijk variëren.

Waar ketens zoals Etos en Kruidvat geen Rx-griseofulvine verkopen, verschaffen ze vaak wel informatie over de middelen.

Vergoeding door de verzekering

Onder de Zorgverzekeringswet worden receptplichtige geneesmiddelen zoals Griseofulvine doorgaans vergoed, mits medisch noodzakelijk en opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.

Patiënten dienen hun eigen risico en vergoedingen te controleren via hun zorgverzekeraar voor een heldere financiële planning.

Apotheken adviseren daarnaast over documentatie van de CBG/EMA-status bij het gebruik van importproducten.

De trend laat een afname van beschikbaarheid zien wegens de voorkeur voor modernere middelen zoals terbinafine of itraconazol, wat kan leiden tot sporadische tekorten.

Alternatieve opties

Vergelijkingstabel

De belangrijkste alternatieven voor Griseofulvine zijn terbinafine, itraconazol en fluconazol.

Elke optie heeft zijn eigen voor- en nadelen die patiënten en zorgverleners in overweging moeten nemen.

Voor- en nadelen

• Griseofulvine: Voordeel = bewezen werkzaamheid, goed voor pediatrische tinea capitis; nadeel = lange behandelingsduur en enzyminductie.
• Terbinafine: Voordeel = kortere behandeling met hoge genezingspercentages; nadeel = levermonitoring is vereist en kans op allergieën.
• Itraconazol: Voordeel = mogelijkheid voor pulse-therapie; nadeel = veel interacties en hogere kosten.

Bij de keuze van behandeling in Nederland spelen NHG-richtlijnen en CBG-adviezen een belangrijke rol.

Farmacisten dienen patiënten goed te informeren over specifieke risico's en vergoedingsopties van deze alternatieven.

Regelgevende status (CBG, EMA)

Registratiestatus in Nederland

In Nederland is Griseofulvine geregistreerd als een receptplichtig geneesmiddel. Het CBG volgt EU-beoordelingen en publiceert hierin belangrijke productinformatie.

De EMA heeft geen recente restrictieve herbeoordeling gedaan, maar legt de nadruk op contra-indicaties zoals zwangerschap en ernstige leverziekten in de productlabels.

Europese aanbevelingen en waarschuwingen

Volgens CBG-notities is de beschikbaarheid van Griseofulvine beperkt door de verschuiving naar nieuwere antifungale middelen.

Apothekers dienen de actuele registraties na te kijken en aandacht te besteden aan im- en exportstatus bij buitenlandse formules.

NHG en het Zorginstituut Nederland adviseren over evidence-based plaatsing van Griseofulvine in richtlijnen.

Patiënten dienen goed geïnformeerd te worden over de Rx-status en moeten op de hoogte zijn van meldingsprocedures bij eventuele bijwerkingen via Lareb.

Geconsolideerde FAQ

Veelgestelde medische vragen

Er zijn veel vragen over griseofulvine als medicijn. Hier zijn enkele veelgestelde medische vragen:

Is griseofulvine veilig in zwangerschap? Nee, het is contra-geïndiceerd. Stop met het gebruik van griseofulvine vóór de zwangerschap en vermijd het binnen één maand na de therapie.

Hoe snel werkt het? De werking is traag; haar- en nagelinfecties hebben weken tot maanden nodig voor herstel.

Moet ik leverwaarden controleren? Ja, dit is nodig bij langdurig gebruik of bij bestaande leverziekten.

Praktische patiëntenvragen

Patiënten hebben vaak praktische vragen over het gebruik van griseofulvine. Hier zijn de antwoorden:

Moet ik mijn anticonceptie aanpassen? Ja. Gebruik een extra barrièremethode tijdens de behandeling en één maand daarna.

Mag ik zonnebaden? Vermijd uitgebreide zonblootstelling vanwege fotosensitiviteit. Gebruik altijd een zonnebrandcrème en beschermende kleding.

Vergoedt mijn zorgverzekeraar het? Controleer dit via je zorgverzekeraar en Apotheek.nl. Meestal is de Rx-vergoeding afhankelijk van je polis en de medische noodzaak.

Voor meldingen van bijwerkingen kan het Lareb-formulier gebruikt worden. Voor begrijpelijke informatie is Thuisarts.nl een goede bron, evenals de Consumentenbond voor ervaringsverslagen.

Visuele gids

Pictogrammen en labeluitleg

Ter ondersteuning van patiënten en apotheken is er een visuele checklist opgesteld met belangrijke pictogrammen:

• Pictogram voor Rx-only en zwangerschapssymbool (bij contraceptie-waarschuwing)
• Zonneschermpictogram (voor fotosensitiviteit)
• Levercontrole-icoon bij een langere behandeling (>4–6 weken).

De labeluitleg moet duidelijke informatie bevatten over de dosis, behandelduur (indicatie-specifiek) en waarschuwingen.

Toedieningstips

Neem de tablet bij een maaltijd met vet voor een betere opname.

Bewaarinstructies

Bewaar bij kamertemperatuur (20-25 °C), droog en lichtbeschermd. Schud de suspensie goed voor gebruik.

Praktische toepassing: apothekers maken een afdruk met pictogrammen voor het etiket en geven mondelinge uitleg. Voor aanvullende afbeeldingen en instructievideo’s kan naar Apotheek.nl en Thuisarts.nl verwezen worden. Patiënten waarderen visuele reminders voor anticonceptiemaatregelen en afspraken voor levercontrole.

Opslag en transport

Apotheekspecificaties (Apotheek.nl)

Volgens apotheekrichtlijnen moet griseofulvine bewaard worden bij 20-25°C, beschermd tegen licht en vocht. Het is belangrijk om de houdbaarheidsdatum en de batchinformatie bij ontvangst te controleren.

Voor importproducten is het raadzaam het CBG-dossier en de EU-samenstelling te controleren. Etikettering moet opslaginstructies bevatten.

Huiselijke opslag en korte houdbaarheid van suspensie

Thuis moeten tabletten op kamertemperatuur worden bewaard in de originele verpakking. De suspensie moet goed geschud worden en de houdbaarheid na opening moet gecontroleerd worden, aangezien deze soms korter is.

Voor scholen en dagverblijven is het belangrijk om medicatie in een afgesloten doos te houden, buiten direct zonlicht. Advies bij verlopen of onduidelijke batches: breng ze terug naar de apotheek voor vernietiging.

Richtlijnen voor correct gebruik

Checklist voor voorschrijvers (NHG)

Een checklist voor voorschrijvers bevat essentiële stappen om veilig gebruik van griseofulvine te waarborgen:

• Bevestig de indicatie met microscopie of kweek indien onzeker.
• Documenteer contra-indicaties, zoals zwangerschapstest bij vruchtbare vrouwen.
• Beoordeel leverfunctie bij langdurige kuren.
• Controleer medicatie-interacties, bijvoorbeeld met anticonceptie en warfarine.
• Geef schriftelijke instructies met waarschuwingen over fotosensitiviteit.

Monitoring

INR-bewaking is noodzakelijk bij het gebruik van coumarinederivaten; leverfuncties moeten ook gecontroleerd worden bij gebruik langer dan 4-6 weken.

Patiënteninstructies (Thuisarts.nl en apotheek)

Patiënten moeten eenvoudig te volgen instructies krijgen, zoals:

• Neem tabletten bij een maaltijd met vet.
• Gebruik extra anticonceptie gedurende de behandeling en één maand daarna.
• Vermijd alcohol en zonlicht.
• Meld ernstige bijwerkingen aan Lareb en de apotheek.

Communicatie vanuit de apotheek over vergoedingen (Zorgverzekeringswet) kan ook via Apotheek.nl plaatsvinden. Verwijs naar Thuisarts.nl voor begrijpelijke informatie. Correct gebruik verhoogt de effectiviteit en vermindert risico’s; het is belangrijk toestemming te documenteren bij off-label gebruik.

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5-7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5-7 dagen
The Hague	Zuid-Holland	5-7 dagen
Utrecht	Utrecht	5-7 dagen
Eindhoven	North Brabant	5-7 dagen
Tilburg	North Brabant	5-7 dagen
Groningen	Groningen	5-9 dagen
Breda	North Brabant	5-9 dagen
Apeldoorn	Gelderland	5-9 dagen
Nijmegen	Gelderland	5-9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5-9 dagen
Arnhem	Gelderland	5-9 dagen
Dordrecht	Zuid-Holland	5-9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5-9 dagen