Allergie

Wat zijn allergieën?

Allergieën zijn overmatige reacties van het immuunsysteem op normaal onschadelijke stoffen, ook wel allergenen genoemd. Wanneer het lichaam in contact komt met een allergeen, beschouwt het immuunsysteem deze stof ten onrechte als een bedreiging en produceert het antilichamen om zich te verdedigen. Deze reactie veroorzaakt de vrijmaking van histamine en andere ontstekingsstoffen, wat leidt tot allergische symptomen.

In Nederland behoren stuifmeel van bomen en grassen, huisstofmijten, schimmels, hondenhaar, kattenhaar en bepaalde voedingsmiddelen zoals noten en melk tot de meest voorkomende allergenen. Symptomen van allergische reacties kunnen variëren van milde klachten zoals niezen, jeuk en tranende ogen tot ernstiger problemen zoals ademhalingsproblemen, huiduitslag en in zeldzame gevallen anafylaxie.

Medische hulp is nodig wanneer symptomen ernstig zijn, niet reageren op vrij verkrijgbare medicijnen, of wanneer er sprake is van ademhalingsproblemen, zwelling van gezicht of keel, of andere tekenen van een ernstige allergische reactie.

Hooikoorts en seizoensgebonden allergieën

Hooikoorts, ook bekend als allergische rhinitis, wordt veroorzaakt door allergische reacties op stuifmeel van bomen, grassen en onkruiden. In Nederland begint het pollenseizoen meestal in maart met boompollen, gevolgd door graspollen van mei tot augustus, en onkruidpollen tot in de herfst. Weersomstandigheden zoals wind, warmte en droogte kunnen de pollenconcentratie verhogen en symptomen verergeren.

Typische hooikoortsymptomen zijn een verstopte of lopende neus, herhaaldelijk niezen, jeukende en tranende ogen, en keelpijn. Deze klachten kunnen de kwaliteit van leven aanzienlijk beïnvloeden en leiden tot vermoeidheid en concentratieproblemen.

Beschikbare behandelingen

• Antihistaminica: Cetirizine, loratadine en desloratadine helpen histaminewerking te blokkeren en verminderen niezen, jeuk en neusloop
• Neusspray met corticosteroïden: Fluticason en mometason verminderen ontstekingen in de neusgangen en zijn zeer effectief voor verstopte neus
• Oogdruppels: Speciale antihistaminehoudende oogdruppels bieden verlichting voor jeukende, rode en tranende ogen

Preventieve maatregelen

Raadpleeg een arts wanneer symptomen langer dan twee weken aanhouden, niet reageren op behandeling, of wanneer u twijfelt over de juiste medicatie voor uw specifieke situatie.

Voedselallergieën en intoleranties

Het is belangrijk om het verschil te begrijpen tussen voedselallergieën en -intoleranties. Een allergie veroorzaakt een immuunreactie die binnen minuten tot enkele uren na consumptie kan optreden, terwijl een intolerantie meestal een vertraagde reactie is zonder betrokkenheid van het immuunsysteem.

Meest voorkomende voedselallergieën in Nederland

• Koemelkeiwit allergie (vooral bij kinderen)
• Noten- en pinda-allergie
• Ei-allergie
• Vis- en schaaldierenallergie
• Tarwe- en glutenallergie
• Soja-allergie

Symptomen variëren van milde klachten zoals jeuk en uitslag tot ernstige anafylactische reacties. Bij ernstige allergieën is een EpiPen of andere adrenaline auto-injector levensreddend. Voor mildere reacties kunnen antihistaminica verlichting bieden. Probiotica kunnen het darmmicrobioom ondersteunen bij voedselgerelateerde klachten.

Het zorgvuldig lezen van voedingslabels is essentieel. Bij anafylaxie moet onmiddellijk 112 gebeld worden, adrenaline toegediend en de patiënt plat gelegd worden met verhoogde benen.

Huidallergieën en eczeem

Atopisch eczeem en contactallergie zijn de meest voorkomende huidallergieën in Nederland. Atopisch eczeem is een chronische ontstekingsziekte van de huid, vaak erfelijk bepaald, terwijl contactallergie ontstaat door direct contact met allergenen zoals nikkel, parfum of latex.

Symptomen van huidallergieën

Typische klachten omvatten rode, jeukende huid, blaasjes, schilfering en verdikking van de huid bij chronische gevallen. Bij kinderen komen rode, natte plekjes vaak voor op wangen en in huidplooien.

Beschikbare behandelingen

• Hydrocortison crèmes en zalven voor ontstekingsremming
• Antihistaminica tabletten tegen jeuk en zwelling
• Emolliënten en moisturizers voor huidherstel
• Calcineurine remmers zoals tacrolimus en pimecrolimus bij ernstige gevallen

Goede huidverzorging is cruciaal: gebruik milde, parfumvrije producten, houd de huid goed gehydrateerd en vermijd bekende triggers zoals bepaalde stoffen, stress en temperatuurwisselingen. Regelmatig smeren met emolliënten helpt de huidbarrière te herstellen en nieuwe uitbraken te voorkomen.

Medicijnallergieën

Veelvoorkomende medicijnallergieën

In Nederland komen allergieën voor antibiotica zoals penicilline, pijnstillers zoals ibuprofen en aspirine, en bepaalde bloeddrukmedicijnen het meest voor. Ook anesthesiemiddelen en contrastmiddelen kunnen allergische reacties veroorzaken. Deze medicijnallergieën kunnen variëren van milde huiduitslag tot ernstige anafylactische reacties.

Symptomen en voorzorgsmaatregelen

Symptomen van medicijnallergieën zijn onder andere huiduitslag, jeuk, zwelling van gezicht of keel, ademhalingsproblemen en duizeligheid. Het is cruciaal om uw volledige medicijngeschiedenis bij te houden en deze te delen met uw apotheker. Bij apotheekbezoeken moet u altijd uw allergieën vermelden, zelfs bij vrij verkrijgbare medicijnen.

• Draag altijd een allergiekaart of medische identificatie bij u
• Informeer alle zorgverleners over uw medicijnallergieën
• Bewaar een lijst van veilige alternatieven
• Controleer altijd de werkzame stoffen van nieuwe medicijnen

Natuurlijke remedies en preventie

Natuurlijke antihistaminica en supplementen

Quercetin, een natuurlijke flavonoïde, werkt als milde antihistaminicum en kan allergiesymptomen verminderen. Vitamine C ondersteunt het immuunsysteem en heeft anti-inflammatoire eigenschappen. Brandnetelextract en kurkuma worden ook gebruikt als natuurlijke ontstekingsremmers bij allergische reacties.

Probiotica en immuunsysteem ondersteuning

Probiotica kunnen helpen bij het versterken van de darmgezondheid en het immuunsysteem, wat indirect allergieën kan verminderen. Specifieke stammen zoals Lactobacillus rhamnosus en Bifidobacterium longum tonen veelbelovende resultaten in onderzoek naar allergiepreventie.

Levensstijl en omgevingsfactoren

Regelmatige lichaamsbeweging, voldoende slaap en stressmanagement kunnen allergiesymptomen verminderen. Het minimaliseren van allergenen in huis door regelmatig stofzuigen, luchtzuivering en het beperken van huisstofmijten draagt bij aan preventie.

• Combineer natuurlijke remedies voorzichtig met reguliere medicatie
• Raadpleeg altijd uw apotheker voor wisselwerkingen
• Start met lage doseringen van supplementen
• Monitor uw reacties bij gebruik van nieuwe natuurlijke middelen