Wellbutrin

Basisinformatie Over Wellbutrin

• Internationale Niet-Eigendomsnaam (INN): Bupropion
• Merknaam beschikbaar in Nederland: Wellbutrin, Zyban
• ATC-code: N06AX12
• Vormen & doseringen: beschikbare tabletten (75 mg, 100 mg, 150 mg, 300 mg)
• Fabrikanten in Nederland: GlaxoSmithKline, Teva
• Registratiestatus in Nederland: Voorzien van een recept
• OTC / Rx-classificatie: Prescription only (Rx)

Belangrijkste Bevindingen Uit Recente Onderzoeken

De laatste Europese en Nederlandse data (2022–2025) benadrukken de klinische effectiviteit van bupropion (INN: Bupropion; ATC: N06AX12) voor de behandeling van depressie en als ondersteuning bij het stoppen met roken. Recent onderzoek, waaronder meta-analyses en gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT's), laat zien dat bupropion een vergelijkbare effectiviteit heeft in vergelijking met diverse SSRI's en SNRI's voor de behandeling van majeure depressieve stoornis (MDD). Het voordeel? Bupropion heeft vaak een lagere incidentie van seksuele dysfunctie en gewichtstoename. Bovendien blijkt uit onderzoek dat het medicijn effectief kan worden ingezet als add-on bij patiënten met een partiële respons op SSRI's. Bedenk wel dat de effectiviteit van bupropion afhankelijk is van de dosis en de formulering (IR, SR en XL zijn beschikbaar; merken zoals Wellbutrin, Wellbutrin SR/XL, Zyban, en Aplenzin).

Veiligheidsobservaties (Lareb-opmerkingen)

De veiligheidscijfers verzameld door Lareb in Nederland tonen regelmatig meldingen van bijwerkingen zoals slapeloosheid, verhoogde bloeddruk en, hoewel zeldzaam, ernstige gevallen van convulsies en tinnitus. Het is cruciaal dat artsen actief monitoren wanneer de dosis wordt verhoogd, zoals bij de verhoogde dosering van Wellbutrin van 150 mg naar 300 mg, waarbij bijwerkingen nauwlettend in de gaten moeten worden gehouden. De richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) adviseren ook voorzichtigheid bij patiënten die lijden aan comorbide angst, wat bijvoorbeeld het gebruik van wellbutrin angst of wellbutrin anxiety betreft. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de Europese Geneesmiddelenautoriteit (EMA) blijven het gebruik van bupropion reguleren. Meldingen via Lareb en Thuisarts.nl hebben invloed op de dagelijkse praktijken in de gezondheidszorg. Bovendien kunnen gebruikers van Wellbutrin hun ervaringen met stoppen met roken delen op platformen zoals Thuisarts.nl, hetgeen kan helpen bij het verkrijgen van praktische informatie en ervaringen van anderen.

Interactieoverzicht

Interacties met voeding

Wanneer bupropion wordt gebruikt, zijn er enkele belangrijke interacties om in gedachten te houden.

Alcohol is een belangrijke factor om op te letten. Hierbij kan alcoholonttrekking het risico op convulsies vergroten en kan alcoholgebruik de bijwerkingen van Wellbutrin verergeren. Het plotseling stoppen met alcohol of sedativa is risicovol en moet zorgvuldig worden overwogen.

Wat betreft voeding zijn er geen directe sterke voedingsinteracties, maar het is altijd verstandig om een constante routine te behouden, vooral bij het afstemmen van de medicatie.

Te vermijden geneesmiddelcombinaties

Bij het gebruiken van Wellbutrin zijn er bepaalde combinaties van geneesmiddelen die vermeden moeten worden:

• De combinatie met monoamine oxidase-remmers (MAOIs) is een absolute contra-indicatie; er moet een periode van 14 dagen tussen het stoppen met MAOIs en het starten met bupropion zijn.
• Daarnaast is gelijktijdig gebruik met andere middelen die de convulsiedrempel verlagen, zoals antipsychotica, tricyclische antidepressiva en systeem corticosteroïden, niet aanbevolen.
• Ook middelen die het CYP2B6 enzym beïnvloeden, dienen met voorzichtigheid benaderd te worden, omdat ze de plasmaconcentratie van bupropion kunnen beïnvloeden, wat leidt tot noodzaak voor dosisaanpassing.

Het is cruciaal voor patiënten met polyfarmacie om een goed overleg te hebben met hun huisarts of specialist over hun medicatiehistorie. Deze aanbevelingen zijn ook geregistreerd door instellingen zoals Lareb en CBG in Nederland.

Analyse van patiëntervaringen

Enquêtegegevens

Onderzoek van de Consumentenbond geeft een gemengd beeld van de ervaringen van mensen die Wellbutrin gebruiken.

Velen melden een verbeterde energie en een afname van seksuele bijwerkingen, zoals erectiestoornissen en verminderde libido. Aan de andere kant geven sommige gebruikers aan dat zij te maken krijgen met slapeloosheid en verergering van angstklachten.

De zorgen over het afbouwen, en de ontwenningsverschijnselen zoals het stoppen met Wellbutrin zijn regelmatig terugkerende thema's. Gebruikers die hun dosis verhogen van 150 mg naar 300 mg ervaren vaak in de eerste week symptomen als insomnia en nervositeit.

Forumtrends

Forums zoals Thuisarts.nl bieden praktische adviezen voor het afbouwen van Wellbutrin, waarbij stap-voor-stap afbouwen wordt aangeraden en het belang van het melden van bijwerkingen wordt benadrukt. Vooral bloeddrukcontrole kan cruciaal zijn voor degenen die met deze medicatie werken.

Voor patiënten met ADHD/ADD tonen ervaringen aan dat off-label gebruik van Wellbutrin vaak leidt tot subjectieve verbeteringen in de aandacht, maar dit moet wel onder klinische begeleiding gebeuren.

Bij het stoppen met roken zijn de ervaringen ook wisselend; patiënten vinden Varenicline soms effectiever. Het advies om contact op te nemen met een apotheek of huisarts is waardevol voor elke bezorgdheid die ze hebben.

Distributie- en prijslandschap

Apotheek.nl versus lokale apotheken

Wellbutrin en het generieke bupropion zijn in Nederland receptplichtig. Deze medicatie is beschikbaar via verschillende apotheken, waaronder Apotheek.nl en lokale apotheekketens.

Hoewel OTC-ketens zoals Etos en Kruidvat informatie aanbieden, kunnen ze Wellbutrin niet zonder recept verkopen. De prijzen kunnen variëren afhankelijk van het merk, verpakking (IR/SR/XL). Dit maakt het raadzaam om prijzen te vergelijken.

Vergoeding door de verzekering

In Nederland valt Wellbutrin onder de Zorgverzekeringswet indien het medisch noodzakelijk is voorgeschreven. Echter, de dekking kan verschillen per zorgverzekeringspolis, met variaties afhankelijk van de zorgniveaus (huishoudzorg versus GGZ-indicatie).

Patiënten wordt aangeraden om bij hun apotheek te vergelijken en de leveringsstatus te controleren — apotheken hebben de mogelijkheid om te substitueren naar generieke versies. Het advies van Thuisarts.nl en Consumentenbond is om altijd prijsvergelijkingen uit te voeren en bij de zorgverzekeraar navraag te doen over vergoedingen.

Alternatieve opties

Vergelijkingstabel

Het vergelijken van Wellbutrin met andere medicatie kan inzicht geven in de voor- en nadelen:

Medicijn	Kernpunten
Sertraline/Escitalopram (SSRI)	Goede evidence voor MDD/anxietypen, maar hevigere seksuele bijwerkingen.
Venlafaxine (SNRI)	Effectief bij somatische symptomen en mogelijk bloeddrukstijging.
Varenicline	Meer effectief voor stoppen met roken (geen antidepressivum).
Bupropion	Minder seksuele dysfunctie, kan bij hogere doses angst en insomnia verergeren.

Voor- en nadelen samengevat

• Voordelen: minder libido-problemen, geschikt als augmentatietherapie, beschikbaar in verschillende vrijgavevormen.
• Nadelen: risicant bij eetstoornissen of een voorgeschiedenis van convulsies, kan angst en insomnia verergeren.

Klinische keuze

Volgens NHG-richtlijnen moet de keuze van de medicatie gebaseerd zijn op comorbiditeit (bijvoorbeeld angst versus motivatieproblemen). Shared decision making is hierbij essentieel. Voor patiënten die willen stoppen met roken kan Varenicline of combinatietherapie worden overwogen.

Regelgevende status

Bupropion is zowel nationaal als Europees gereguleerd. Het is goedgekeurd door de FDA en EMA voor zowel depressie als rookstopvarianten (onder merknamen zoals Wellbutrin, Zyban).

In Nederland houdt het CBG toezicht op de registratie en kwaliteit van het medicijn, terwijl de EMA centrale adviezen en updates biedt. De varianten van het product, zoals Wellbutrin SR/XL en Zyban, hebben een aparte registratiestatus per land.

Lokale merkbeschikbaarheid wordt weergegeven via registers zoals ANMDMR. Het is van belang om op de hoogte te zijn van meldingen van bijwerkingen bij Lareb, wat kan leiden tot waarschuwingen of aangepaste bijsluiters.

Voor zorgverleners is het cruciaal om de CBG/EMA-updates te volgen bij veranderingen in contra-indicaties of doseringen. Dit kan impact hebben op de continuïteit van zorg en vergoedingsopties die soms door aanvullende beleidsregels worden bepaald.

Geconsolideerde FAQ

Snel antwoord op veelgestelde vragen

Wat is Wellbutrin? Het is een antidepressivum, ook wel bekend als bupropion, dat een dopaminerge en noradrenerge werking heeft. In tegenstelling tot veel andere antidepressiva, werkt het niet als een SSRI (selectieve serotonineheropnameremmer).

Werkt het voor ADHD? Er zijn gevallen van off-label gebruik van Wellbutrin voor ADHD gerapporteerd, maar dit vereist altijd advies van een specialist. Raadpleeg een arts voor persoonlijke begeleiding.

Wat zijn veelvoorkomende bijwerkingen? Van Wellbutrin kunnen bijwerkingen optreden zoals een droge mond, slapeloosheid (insomnia), hoofdpijn en een stijging van de bloeddruk. Het is belangrijk om heftige bijwerkingen te melden bij Lareb.

Hoe snel werkt het? Effecten worden vaak binnen enkele weken ervaren. Signalen dat Wellbutrin werkt, zijn onder andere een verbeterde energie en motivatie.

Afbouwen? Dit moet altijd geleidelijk gebeuren. Abrupt stoppen kan leiden tot ontwenningsverschijnselen. Voor ervaringen met het afbouwen, onderzoek de term 'afbouwen Wellbutrin'.

Mag ik alcohol? Het is niet raadzaam om alcohol te gebruiken zonder overleg, omdat het risico op convulsies en ontwenning verhoogd kan worden.

Hoe zit het met seks en gewicht? Over het algemeen ervaren gebruikers minder seksuele disfunctie en is een gewichtsverlies mogelijk, in tegenstelling tot andere antidepressiva waar gewichtstoename vaker voorkomt.

Visuele gids

Pictogrammen en patiëntenkaarten

Doseer‑ en waarschuwingslabels

Voor praktijk en apotheek zijn visuele hulpmiddelen zoals patiëntenkaarten ontwikkeld. Deze bevatten belangrijke punten zoals de medicijnnaam (Wellbutrin / bupropion), dosisformaten (IR/SR/XL: 75–300 mg), contra-indicaties (zoals epilepsie, MAOI-gebruik en eetstoornissen) en veelvoorkomende bijwerkingen. Duidelijke noodsignalen zoals ‘seizures’ (convulsies), ‘hallucinaties’ en ‘plotselinge bloeddrukstijging’ moeten ook vermeld staan.

Gebruik kleurgecodeerde waarschuwingen zoals: “Geen alcohol”, “Niet abrupt stoppen” en “Let op: slaap/angst”. Voor een patiëntinfographic moet relevante informatie zoals NHG-richtlijnen, Lareb-waarschuwingen en links naar Apotheek.nl en Thuisarts.nl worden opgenomen. Apotheken kunnen stickers met opslaginstructies (20–25°C) en herinneringen voor bloeddrukcontrole meegeven. Huisartsen en POH’s worden aangemoedigd om documenten te delen voor betere samenwerking in de zorg.

Opslag en transport

Temperatuur en verpakking

Vervoer bij patiëntenzorg

Wellbutrin moet worden bewaard bij een temperatuur van 20°C tot 25°C (68°F–77°F), met korte periodes tussen 15°C en 30°C toegestaan. Bescherm het medicijn tegen vocht en licht en bewaar het in de originele verpakking. Apothekers moeten duidelijk etiketteren met houdbaarheidsdatum en opslaginstructies volgens productinformatie. Bij vervoer dient temperatuurlogging geplaatst te worden, vooral bij extreme omstandigheden, en moeten fabrikanten voldoen aan CBG- en EMA-regelgevingen.

Advies voor patiënten

Bewaar Wellbutrin niet in de badkamer of auto en houd medicatie in de originele verpakking. Vermijd ook koel/warme omstandigheden bij het reizen. Bij ontvangst via de apotheek (Apotheek.nl, lokale apotheek) is het essentieel om de verpakking te controleren. Bij vragen over vervaldatum of vervanging moet de apotheker worden geraadpleegd. Bij levering in de thuiszorg is het handig om de afleverdatum en bewaarcondities te noteren. Onjuiste opslag kan de effectiviteit van het medicijn aantasten en bijwerkingen beïnvloeden.

Richtlijnen voor correct gebruik

Start, monitoring en afbouwen

Patiëntadvies (NL‑praktijk)

Deskundigen adviseerden om te starten met Wellbutrin volgens het productlabel en NHG-richtlijnen, vaak met een dosis van 150 mg (XL) of AR/SR in gesplitste doses. Verhoog de dosis pas na een voorgeschreven interval en monitor factoren zoals bloeddruk, stemming en eventuele eetstoornisindicatoren.

Monitoringstijdlijn

• Week 1–4: let op klachten zoals insomnia, angst, bloeddrukstijging en misselijkheid.
• Week 4–12: evalueer de effecten en bijwerkingen om te bepalen of augmentatie of een switch nodig is.

Afbouwen dient geleidelijk te gebeuren om ontwenningsverschijnselen zoals bij beëindiging van Wellbutrin te voorkomen. Het is belangrijk om ernstige bijwerkingen te melden bij Lareb en gebruik bronnen zoals Apotheek.nl en Thuisarts.nl voor patiënteninformatie.

Bij vragen over interacties, zoals tussen Wellbutrin en alcohol of andere middelen die de seizuurdrempel verlagen, is overleg met de huisarts of apotheker aan te raden. Informatie en goedkeuring voor off-label gebruik (zoals ADHD of OCD) moet ook goed gedocumenteerd worden.

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5–7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–7 dagen
Groningen	Groningen	5–7 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Nijmegen	Gelderland	5–9 dagen
Enschede	Overijssel	5–9 dagen
Haarlemmermeer	Noord-Holland	5–9 dagen
Houten	Utrecht	5–9 dagen