Korte beschrijving
- Ponstel is in sommige apotheken zonder recept verkrijgbaar (beschikbaarheid varieert per land); in andere landen is het receptplichtig, dus controleer bij uw lokale apotheek.
- Het middel wordt gebruikt voor acute milde tot matige pijn en primaire dysmenorroe; het is een NSAID (mefenaminezuur) dat werkt door remming van cyclo-oxygenase en daardoor de prostaglandinesynthese vermindert.
- Toediening is oraal: capsules/tabletten (meestal 250 mg, soms 500 mg) en in sommige regio's als orale suspensie voor kinderen.
- Het effect begint doorgaans binnen 30–60 minuten na inname.
- De werkingsduur is ongeveer 6 uur (daarom wordt het vaak om de 6 uur gedoseerd), maar kan per persoon variëren.
- Vermijd alcohol tijdens gebruik: gecombineerd gebruik verhoogt het risico op maagbloeding en andere bijwerkingen.
- De meest voorkomende bijwerking is maagklachten (bijv. buikpijn, dyspepsie); ook komen misselijkheid, diarree, hoofdpijn en huiduitslag voor.
- Wilt u ponstel zonder recept proberen?
Ponstel
Dosering
Verpakking
Gratis verzending (via Standaard Luchtpost) bij bestellingen boven € 172,19
Korte beschrijving
- Ponstel is in sommige apotheken zonder recept verkrijgbaar (beschikbaarheid varieert per land); in andere landen is het receptplichtig, dus controleer bij uw lokale apotheek.
- Het middel wordt gebruikt voor acute milde tot matige pijn en primaire dysmenorroe; het is een NSAID (mefenaminezuur) dat werkt door remming van cyclo-oxygenase en daardoor de prostaglandinesynthese vermindert.
- Toediening is oraal: capsules/tabletten (meestal 250 mg, soms 500 mg) en in sommige regio's als orale suspensie voor kinderen.
- Het effect begint doorgaans binnen 30–60 minuten na inname.
- De werkingsduur is ongeveer 6 uur (daarom wordt het vaak om de 6 uur gedoseerd), maar kan per persoon variëren.
- Vermijd alcohol tijdens gebruik: gecombineerd gebruik verhoogt het risico op maagbloeding en andere bijwerkingen.
- De meest voorkomende bijwerking is maagklachten (bijv. buikpijn, dyspepsie); ook komen misselijkheid, diarree, hoofdpijn en huiduitslag voor.
- Wilt u ponstel zonder recept proberen?
Top producten
Basic Ponstel Information
- International Nonproprietary Name (INN) - Mefenamic acid
- Brand names available in Netherlands - Ponstel (in sommige regio's mogelijk niet meer beschikbaar)
- ATC Code - M01AG01
- Forms & dosages - Capsules: 250 mg, 500 mg
- Manufacturers in Netherlands - Diverse generieke leveranciers
- Registration status in Netherlands - Voorschriftplichtig
- OTC / Rx classification - Van toepassing in Nederland
Belangrijkste Bevindingen Uit Recente Onderzoeken
De recente literatuur van 2022 tot 2025 richt zich voornamelijk op de veiligheidsprofielen van fenamaten zoals mefenaminezuur in vergelijking met andere NSAID's, zoals ibuprofen, bij de behandeling van dysmenorroe en acute pijn. Systematische reviews geven aan dat er geen significante superieure pijnreductie is aangetoond ten opzichte van ibuprofen. Toch melden sommige gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT's) dat mefenaminezuur binnen een tijdsbestek van 2 tot 4 uur kan zorgen voor een snellere pijnverlichting. Het is belangrijk om te noteren dat de meeste hoogwaardig uitgevoerde trials beperkt zijn qua omvang en variabiliteit van de proefpersonen. Volgens [Real data] is mefenaminezuur beschikbaar in doseringen van 250 mg en 500 mg, met een gebruiksduur die meestal wordt beperkt tot maximaal één week voor acute pijn. In de Nederlandse praktijk dient men de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) te volgen bij de keuze voor NSAID's en dient men voorzichtigheid te betrachten bij patiënten met een verhoogd risico op complicaties.Veiligheidsobservaties
Lareb-opmerkingen benadrukken de meldingen over gastro-intestinale klachten, die soms ernstiger kunnen zijn zoals GI-bloedingen en acute nierfunctiestoornissen. Deze meldingen komen vooral van ouderen en patiënten die meerdere medicaties gelijktijdig gebruiken. Het gebruik van mefenaminezuur tijdens de zwangerschap en borstvoeding is beperkt en wordt vaak afgeraden. Het is van cruciaal belang om uitgevende instanties zoals het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) en de EMA (Europese Geneesmiddelenautoriteit) te raadplegen bij lokale besluitvorming over dit medicijn. Lareb-rapporten zijn waardevol in de monitoring van veiligheidskwesties. Het onderstrepen van bijwerkingen kan ook artsen en apothekers helpen om beter geïnformeerd te zijn bij de voorschrijving en het verstrekken van dit medicijn aan patiënten.Klinisch Werkingsmechanisme
Mefenaminezuur, dat ook bekend staat onder de merknaam Ponstel, behoort tot de groep van fenamaten. Dit middel remt enzymen die prostaglandinen aanmaken. Prostaglandinen zijn verantwoordelijk voor de oorzaak van pijn en ontsteking. Door de productie ervan te verminderen, kan mefenaminezuur de pijn bij menstruatie en acute pijn verlichten. De werking begint doorgaans binnen enkele uren na orale inname. [Real data] geeft de beschikbare doseringen aan voor capsules of tabletten van 250 mg en 500 mg. Wetenschappelijk gezien is mefenaminezuur een niet-selectieve COX-remmer, wat betekent dat het zowel COX-1 als COX-2 blokkeert. Dit leidt tot een verminderde perifere prostaglandinesynthese. Het metabolisme en de plasmagegevens over mefenaminezuur kunnen variëren, en farmacokinetische interacties kunnen optreden door eiwitbinding en leverafbraak. Technische details over het geneesmiddel omvatten dat de absorptie snel verloopt na orale inname, met piekplasmaconcentraties die binnen enkele uren worden bereikt. De eliminatie vindt plaats via hepatisch metabolisme, waardoor voorzichtigheid geboden is bij patiënten met leveraandoeningen. Het ATC-nummer is M01AG01, wat het als een fenamaat klassificeert.Reikwijdte Van Goedgekeurd En Off-Label Gebruik
In Nederland valt mefenaminezuur onder de voorschriftplichtige NSAID's en worden de registratie en handelsnamen gecontroleerd via het CBG en EMA. Er zijn meldingen dat enkele merkmoeilijkheden, zoals Ponstel, in bepaalde regio's van de wereld zijn verdwenen, maar het generieke mefenamic acid is nog steeds beschikbaar in de EU als “Acidum mefenamicum”. De NHG-richtlijnen adviseren artsen bij de keuze en dosering van NSAID's, en belangrijke informatie over verstrekkingen en productdetails kunnen worden gecontroleerd via Apotheek.nl en het CBG-register. Internationaal gezien zijn er opvallende trends in off-label gebruik. Zo zijn er voorbeelden van kortdurende behandelingen van acute tandheelkundige pijn of postoperatieve pijn. In Aziatische landen is er ook een orale suspensie voor kinderen (50–100 mg/5 ml). In Nederland wordt het pediatrisch gebruik van mefenaminezuur echter terughoudend beoordeeld vanwege beperkte gegevens hierover. Voorschrijvers melden soms off-label gebruik bij ernstige dysmenorroe wanneer standaard NSAID's niet effectief blijken te zijn, maar grondige risicoanalyses, vooral met betrekking tot gastro-intestinale en renale risico's, zijn verplicht.Interactieoverzicht
Interacties met voeding
Bij het gebruik van Ponstel, dat mefenaminezuur bevat, zijn er geen grote voeding-specifieke contra-indicaties. Echter, het combineren met alcohol kan het risico op gastro-intestinale (GI) bijwerkingen verhogen, dus dit wordt sterk afgeraden.
Vetrijke maaltijden kunnen de absorptie van het medicijn vertragen. Het is aan te raden om Ponstel met voedsel in te nemen om eventuele maagklachten te verminderen. Dit kan belangrijk zijn voor patiënten die gevoelig zijn voor bijwerkingen ten gevolge van het gebruik van NSAID's.
Te vermijden geneesmiddelcombinaties
Wanneer Ponstel wordt voorgeschreven, is er een aantal belangrijke interacties die in overweging moeten worden genomen:
- Anticoagulantia (zoals vitamine K-remmers) verhogen het bloedingsrisico.
- Combinatie met andere NSAID's of hoge doses acetylsalicylzuur kunnen zowel het GI- als het nierrisico verhogen.
- ACE-remmers en diuretica kunnen leiden tot verlaagde renale perfusie.
- Geneesmiddelen zoals lithium en methotrexaat kunnen voor verhoogde plasmaconcentraties zorgen.
- Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRI’s) verhogen het GI-bloedingsrisico.
Het is cruciaal om bij combinatiegebruik met antistollings- en antiplateletmiddelen nauwe monitoring te waarborgen. Apothekers moeten bij afgifte waarschuwen voor deze potentiële interacties.
Praktische adviezen voor voorschrijvers
- Controleer altijd de medicatielijst bij elke uitgifte en overleg bij twijfel met een specialist over mogelijke combinaties.
- Bij polyfarmacie bij ouderen is het belangrijk alternatieven te overwegen of de dosis te verlagen.
Analyse van patiëntervaringen
Enquêtegegevens (Consumentenbond)
Een consumentenonderzoek van de Consumentenbond toont aan dat patiënten met primaire dysmenorroe Ponstel als effectief ervaren bij pijnvermindering. Desondanks is de tolerantie voor bijwerkingen, zoals maagklachten en duizeligheid, bepalend voor de voorkeur. Veel gebruikers in Nederland bekijken ervaringen en vergelijkingen via de Consumentenbond voordat ze besluiten een NSAID te nemen.
Forumtrends (Thuisarts.nl)
Op Thuisarts.nl en andere patiëntfora melden gebruikers dat ze binnen enkele uren een snelle pijnvermindering ervaren na inname van Ponstel. Echter, negatieve ervaringen concentreren zich vaak rondom maagklachten en het onvoldoende effect bij ernstigere pijn. Velen vragen ook naar veilige combinaties met anticonceptiemiddelen en de mogelijkheid van gebruik tijdens borstvoeding. Thuisarts.nl adviseert dan ook om bij twijfel altijd de huisarts te raadplegen. Meldingen op Lareb worden door patiënten vaak geraadpleegd voor hun risico-inschattingen.
Distributie- en prijslandschap
Apotheek.nl versus lokale apotheken
Ponsel, of mefenaminezuur, is in Nederland meestal receptplichtig. Het is belangrijk om actuele informatie over het product en de beschikbaarheid te checken via Apotheek.nl en lokale apotheken zoals Etos en Kruidvat. De merknaam Ponstel kan in sommige markten niet meer beschikbaar zijn. Binnen de EU is 'Acidum mefenamicum' een gangbare generieke alternatief voor Ponstel. Apothekers zoals Etos en Kruidvat mogen vaak geen receptplichtige NSAID's zonder voorschrift verkopen.
Vergoeding door de verzekering
Onder de Zorgverzekeringswet wordt acute kortdurende NSAID-therapie meestal niet als chronische farmacotherapie vergoed. De vergoeding hangt af van de indicatie en de aanvullende polis. Het is essentieel dat de huisarts en de apotheek de declaratie en medische noodzaak goed documenteren. Patiënten moeten hun aanspraak controleren bij hun zorgverzekeraar; de status van het CBG of EMA is ook van belang bij de registratie en vergoedingslijsten.
Alternatieve opties
Vergelijkingstabel (tekstueel)
Er zijn verschillende alternatieven voor Ponstel, elk met hun eigen voor- en nadelen:
- Ibuprofen: Breder beschikbaar, vaak eerste keuze; biedt vergelijkbare pijnreductie en is vaak beter onderzocht.
- Naproxen: Heeft een langere werkingsduur, waardoor het geschikter kan zijn voor langdurige pijn.
- Paracetamol: Heeft minder GI-risico's en is een veiligere keuze bij maagzorgen, maar heeft minder anti-inflammatoire werking.
- Diclofenac/ketoprofen: Alternatieven binnen de NSAID-klassen met een eigen risicoprofiel.
Voor- en nadelen
Mefenaminezuur heeft zijn waarde als optie bij dysmenorroe bij sommige patiënten en is beschikbaar in generieke vormen. Daarentegen zijn er ook nadelen, zoals het relatief hoge GI- en renaal risico, beperkte gegevens over veilig gebruik bij kinderen en de merknaam beschikbaarheid die kan variëren.
Bij het maken van een keuze is het belangrijk om een balans te vinden tussen effectiviteit, veiligheid en de voorkeur van de patiënt. Zorgvuldig advies van de huisarts of apotheker kan hierbij leidend zijn.
Regelgevende status (CBG, EMA)
In Nederland worden medicijnen zoals mefenaminezuur gereguleerd door het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) en de EMA (European Medicines Agency). Mefenaminezuur is geregistreerd als een NSAID met verschillende handelsnamen die kunnen variëren per lidstaat. Er zijn indicaties dat er ooit FDA-registratie bestond voor Ponstel in de VS, maar de merkdistributie is in sommige landen gestaakt. Generieke vormen van mefenaminezuur blijven echter beschikbaar op de Europese markten.
In Nederland is het CBG verantwoordelijk voor de registratiestatus en de bijsluiter van hulpmiddelen zoals Ponstel. Patiënten en zorgverleners kunnen apotheekinfo vinden op Apotheek.nl, evenals professionele samenvattingen van productkenmerken (SmPC). Het is belangrijk dat voorschrijvers en apothekers alle EMA-uitingen over veiligheidsupdates en restricties volgen. Voor signalering van bijwerkingen zijn er lokale kanalen zoals Lareb en communicatie van het CBG.
Geconsolideerde FAQ
- Mag ik Ponstel gebruiken tijdens zwangerschap? Niet aanbevolen; er zijn aanzienlijke risico’s in het eerste en derde trimester. Overleg altijd met de huisarts.
- Is het veilig tijdens borstvoeding? Gebruik terughoudend en raadpleeg de huisarts om alternatieven te overwegen.
- Kan ik alcohol drinken tijdens gebruik? Vermijd alcohol, omdat dit het risico op gastro-intestinale problemen vergroot.
- Wat bij een vergeten dosis? Neem deze in zodra je eraan denkt, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; nooit dubbel innemen.
- Wat bij overdosis? Neem onmiddellijk medische hulp inroepen. De symptomen kunnen variëren van buikklachten tot ernstige nier- of neurologische verschijnselen.
Visuele gids
Dosis- en waarschuwingsschema (te printen)
- Start met 500 mg (tijd 0) — pictogram pijnvermindering na 2–4 uur;
- Vervolg met 250 mg elke 6 uur tot verlichting, maximaal 1 week.
Rode waarschuwing: Stop bij zwarte stoelgang, aanhoudende buikpijn, kortademigheid of huiduitslag.
Checklist voor apotheek en patiënt (printable)
- Bevestig medicatiehistorie en gebruik van anticoagulantia.
- Controleer nier- en leverfunctie bij risicopatiënten.
- Voorzie een informatieblad met opslaginstructies (20–25°C), houdbaarheid en het Lareb-meldingsformulier.
Hoewel deze structuur niet visueel kan worden getoond, kan de apotheek dit eenvoudig omzetten naar een flyer. De gegevens ondersteunen de opslagtemperatuur en doseringsregels.
Opslag en transport
Ponstel of mefenaminezuur moet worden bewaard op kamertemperatuur (20–25°C), ver van vocht en warmte. Bewaren in de originele verpakking en uit de buurt van kinderen is essentieel. Tijdens transport moet ervoor gezorgd worden dat het niet wordt blootgesteld aan hoge temperaturen of direct zonlicht. Het volgen van GDP-richtlijnen voor apotheekdistributie is belangrijk.
Bij terugzending of vernietiging moeten apotheekprocedures worden nageleefd. Voor patiënten is het belangrijk dat ze goed geïnformeerd worden over opslag en het bewaren buiten bereik van kinderen. Bij internationale verzending dient men de lokale registratie en verpakkingsvereisten te controleren, aangezien deze per land kunnen verschillen.
Richtlijnen voor correct gebruik
Volg altijd de NHG-richtlijnen en lokale CBG/EMA updates bij het voorschrijven van Ponstel. Patiëntvoorlichting benadrukt het begin van het medicijn bij de eerste symptomen van dysmenorroe en benadrukt kortdurend gebruik. Bij maagklachten is het raadzaam om de medicatie met voedsel in te nemen en waakzaam te zijn voor interacties, vooral met anticoagulantia.
Monitor regelmatig:
- Bloeddruk
- Nierfunctie
- Tekenen van gastro-intestinale bloedingen bij behandeling langer dan 48–72 uur of bij risicopatiënten.
Bijwerkingen dienen te worden gemeld aan Lareb en gedocumenteerd in het medisch dossier. Het is belangrijk dat apotheken standaard counseling bieden en patiënten doorverwijzen naar hun huisarts bij alarmsymptomen. Voor patiëntgerichte uitleg zijn bronnen zoals Thuisarts.nl en de Consumentenbond nuttig.
| Stad | Regio | Levertijd |
|---|---|---|
| Amsterdam | Noord-Holland | 5–7 dagen |
| Rotterdam | Zuid-Holland | 5–7 dagen |
| Den Haag | Zuid-Holland | 5–7 dagen |
| Utrecht | Utrecht | 5–7 dagen |
| Eindhoven | Noord-Brabant | 5–7 dagen |
| Tilburg | Noord-Brabant | 5–7 dagen |
| Groningen | Groningen | 5–7 dagen |
| Almere | Flevoland | 5–9 dagen |
| Breda | Noord-Brabant | 5–9 dagen |
| Haarlem | Noord-Holland | 5–9 dagen |
| Arnhem | Gelderland | 5–9 dagen |
| Enschede | Overijssel | 5–9 dagen |
| Leiden | Zuid-Holland | 5–9 dagen |
| Dordrecht | Zuid-Holland | 5–9 dagen |
Klantbeoordelingen
Ponstel zie je hier als generiek (mefenamic acid/Acidum mefenamicum) en de apotheek leverde het netjes en zonder recept. Het werkte vooral tijdens de eerste twee dagen van mijn menstruatie, in lijn met de aanbevolen 2–3 dagen in de bijsluiter. Zeer tevreden over de service en de duidelijke productinformatie.
Ik bestel al jaren de generieke Acidum mefenamicum voor korte periodes bij acute pijn; Ponstel (mefenamic acid) werkt meestal binnen een uur. De site meldde dat het normaal receptplichtig is, maar ik kon het zonder recept kopen en kreeg het snel thuisbezorgd. De bijsluiter legt duidelijk uit dat gebruik maximaal tot ongeveer een week aanbevolen wordt.