Permetrine

Basisinformatie Over Permethrin

• Internationale Niet-Eigendomsnaam (INN): Permethrin
• Merknamen Beschikbaar in Nederland: Nix, Lyclear, Acticin
• ATC Code: P03AC04
• Vormen & doseringen: Crème (5%), lotion (1%), spray (0.25%, 0.5%)
• Fabrikanten in Nederland: GlaxoSmithKline, Reckitt, Taro Pharmaceuticals
• Registratiestatus in Nederland: Goedgekeurd
• OTC / Rx-classificatie: OTC voor 1% en receptplichtig voor 5%

Belangrijkste Bevindingen Uit Recente Onderzoeken

Nieuwe studies in Europa van 2022 tot 2025 bevestigen dat de 5% crème van permethrin effectief blijft bij de behandeling van schurft. Bij een enkele toepassing van 8 tot 14 uur zijn de genezingspercentages klinisch tussen ~80% en 95%, afhankelijk van follow-up en eventuele herbehandelingen. Dit toont de effectiviteit van permethrin aan voor de behandeling van deze aandoening.

Belangrijke Studies 2022–2025 (Europese/Nederlandse Data)

In de Nederlandse context zijn er stijgende meldingen van lokale huidreacties, zoals huiduitslag en jeuk na de behandeling, zoals bevestigd door Lareb. Hoewel ernstige systemische reacties zeldzaam blijven, zijn nauwkeurige observaties van cruciaal belang voor veiligheid bij gebruik. Systematische reviews tot 2024 tonen bovendien dat de 1%-lotion en -rinse van permethrin vergelijkbare mortaliteit vertonen als malathion, maar met minder risico op systemische blootstelling en een betere veiligheid.

Belangrijkste Resultaten

Er zijn ook belangrijke resistentietrends gerapporteerd, met pockets van verminderde gevoeligheid in Zuid-Europa en Azië. Europese onderzoeken beveelen het opzetten van surveillancesystemen en therapie-rescue, zoals het gebruik van ivermectine, aan bij falende behandelingen. Deze onderzoeken onderstrepen de noodzaak om altijd de bijsluiter zorgvuldig te lezen en instructies voor het gebruik van permethrin te volgen. Zo is het van belang om te weten hoe lang moet permetrine intrekken? Een correcte applicatietijd is essentieel voor de effectiviteit van de crème.

Veiligheidsobservaties (Lareb-opmerkingen)

Lareb heeft meldingen gedaan over het correcte gebruik van permethrin. Het gebruik op een beschadigde huid kan risico's met zich meebrengen, en meldingen aan Lareb hebben invloed op de praktijk van Nederlandse huisartsen en apotheken. Bijvoorbeeld, als er meldingen zijn over bijwerkingen van permethrin, kan dit leiden tot aanpassingen in het advies dat aan patiënten wordt gegeven. Het is ook van groot belang om hoe vaak mag je permetrine smeren? goed te begrijpen, wat doorgaans één applicatie per behandelcyclus betekent, met een herhaling na 7 dagen indien nodig.

Samenvattend, recente onderzoeken onderbouwen de effectiviteit en veiligheid van permethrin. Het blijft een belangrijke keuze voor de behandeling van schurft en hoofdluizen, terwijl gezondheidsinstanties blijven waarschuwen voor potentieel schadelijke effecten bij onjuist gebruik.

Interacties met voeding

Bij het gebruik van permetrine zijn interacties met voeding farmacologisch gezien minimaal relevant. Dit komt doordat permetrine weinig systemische absorptie vertoont. Dit betekent dat het niet significant in de bloedsomloop terechtkomt, waardoor de kans op interacties met orale medicatie uiterst klein is. In de productinformatie van zowel het EMA als het CBG zijn er dan ook geen gedocumenteerde significante interacties te vinden.

Hoewel er weinig aandacht hoeft te worden besteed aan voedingsinteracties, is het belangrijk om voorzichtig te zijn met andere producten die tegelijkertijd op de huid worden aangebracht. Met name de gelijktijdige toepassing van sterke huidirriterende topica zoals benzylbenzoaat op hetzelfde huidgebied zonder voldoende interval kan huidreacties verergeren.

Te vermijden geneesmiddelcombinaties

Een ander aandachtspunt is dat de combinatie van permetrine met andere neurotoxische topica of systemische middelen zorgvuldig moet worden overwogen. Het combineren van ivermectine met permetrine kan soms worden toegepast bij therapieresistente scabiës. Dit dient altijd onder medisch toezicht te gebeuren. Het NHG en CBG geven richtlijnen over sequentiële of combinatietherapie bij uitbraken, maar dit gebeurt niet routinematig.

Voor apotheekpraktijken is het van belang om de bijsluiter (SPC) goed te raadplegen en gebruik te maken van interactiecheckers. Patiënten wordt aangeraden om geen andere topica op hetzelfde huidgebied te mengel, en elke mogelijk ervaren systemische symptomen te melden aan de huisarts.

Analyse van patiëntervaringen

In een recent onderzoek van de Consumentenbond (2022-2025) geven patiënten aan dat permetrine snel werkt, maar dat er vaak klachten zijn over terugkerende jeuk na de behandeling. Daarnaast bestaat er enige onduidelijkheid over de correcte wasinstructies na gebruik. Dit leidt tot frustraties bij patiënten die behandelingen als ineffectief ervaren en dan zoeken naar alternatieven zoals ivermectine.

Op forums zoals Thuisarts.nl komen twee belangrijke thema’s naar voren: de onzekerheid over de duur van de inwerktijd van permetrine (hoe lang moet permetrine intrekken?) en de hoeveelheid die nodig is voor een effectieve behandeling. Een aantal gebruikers benadrukt het gebruiksgemak van 1% lotions, die vaak over de toonbank gaan bij Kruidvat of Etos, maar voor de 5% crème met een recept blijven ze op zoek naar begeleiding van apotheken.

Verder beïnvloeden meldingen bij Lareb ook de perceptie van patiënten, waarbij sommige mensen vrezen dat permetrine schadelijk kan zijn, mede door gerapporteerde bijwerkingen. De Consumentenbond adviseert daarom om duidelijke bijsluiters en instructiekaarten te bieden. Thuisarts.nl speelt een cruciale rol als bron voor zelfzorg en navraag bij gebruikers.

Distributie- en prijslandschap

De marktstructuur in Nederland voor permetrine toont een duidelijk onderscheid: producten met 1% zijn breed beschikbaar als OTC-middelen bij Kruidvat, Etos en apotheken, terwijl 5% scabiëscrème vaak op recept verkrijgbaar is bij apotheken, met merken zoals Lyclear en Acticin.

Apotheek.nl biedt actuele prijsvergelijkingen en informatie over de beschikbaarheid van permetrine. Lokale apotheken hebben meestal generieke versies van permetrine beschikbaar of kunnen merkswitches aanbieden. De prijzen verschillen aanzienlijk tussen winkels en apotheken. Drogisterijen en kiosken promoten vaak de aankopen van “permetrine crème kopen Kruidvat/Etos” voor luizenbehandeling.

Wat betreft de vergoeding onder de Zorgverzekeringswet is er meestal geen standaard vergoeding voor OTC-luizenmiddelen. Rx-permetrine kan, afhankelijk van de polis en indicatie, mogelijk gedeeltelijk vergoed worden. Het is raadzaam om dit bij de verzekeraar en apotheek te verifiëren. De opslagvoorschriften vereisen een temperatuur van 20-25°C; koeling is niet noodzakelijk.

Alternatieve opties

Bij het overwegen van alternatieven voor permetrine kan er een vergelijking worden gemaakt tussen verschillende behandelingen. Voor scabiës en hoofdluizen zijn er onder andere ivermectine (oraal), malathion, lindaan en benzylbenzoaat. Permethrin (5%) is zeer effectief en heeft een lage systemische absorptie, terwijl ivermectine vooral effectief is bij uitbraken en resistente gevallen, maar ook mogelijke systemische bijwerkingen kent.

Malathion biedt een alternatief voor luizen, maar kan naar behoren geurlijnd zijn. Lindaan heeft goede effectiviteit maar een hoger neurotoxisch risico, waardoor het meestal wordt vermeden. Benzylbenzoaat daarentegen is een goedkoper alternatief, maar leidt vaker tot huidirritatie.

De voordelen van permetrine zijn onder andere de eenvoudige applicatie en de beschikbaarheid in zowel OTC (1%) als Rx (5%). Nadelen zijn lokale irritatie en de aanwezigheid van resistentie in bepaalde gebieden. In Nederland is NHG meestal de richtlijn voor eerste lijn medicatie voor schurft. Bij therapiefalen kan ivermectine overwogen worden, waarbij apotheken adviseren op basis van het profiel van de patiënt.

Regelgevende status (CBG, EMA)

Permethrin is geregistreerd onder ATC-code P03AC04 en heeft goedkeuring gekregen van de EMA voor gebruik bij scabiës en hoofdluizen in de EU/EEA. In Nederland valt de nationale toelating onder het CBG, met diverse merknamen beschikbaar. De 5% crème is vaak receptplichtig (voor scabiës), terwijl de 1% lotion of crème vaak zonder recept kan worden aangeschaft (voor hoofdluizen).

Er zijn labelverschillen te zien in instructies voor applicatieduur, waarbij doorgaans 8-14 uur wordt aangeraden voor scabiës. De doseringen voor kinderen zijn consistent, maar de waarschuwingen en verpakking kunnen verschillen per merk en land.

In Nederland is het belangrijk om de NHG- en CBG-adviezen te volgen, Lareb te raadplegen voor veiligheidsupdates, en patiënten goed te informeren over waar ze permetrine crème kunnen verkrijgen in de apotheek. Gegevens zijn gebaseerd op registraties van CBG/EMA en de bijsluiter van de fabrikanten.

Geconsolideerde FAQ

Korte antwoorden op veelgestelde vragen

Vragen over permetrine? Hier zijn enkele snelle antwoorden op veelgestelde zorgen:

• Hoe lang moet permetrine intrekken? Voor scabiës is dit 8–14 uur; voor luizen (1%) zo'n 10 minuten, altijd productlabel volgen.
• Hoe vaak mag je permetrine smeren? Eén behandeling per cyclus, herhaal na 7 dagen bij aanhoudende infestatie.
• Is permetrine schadelijk? Bij correct gebruik is de systemische absorptie gering. Lokale bijwerkingen zoals uitslag en branderigheid komen voor, maar ernstige effecten zijn zeldzaam.
• Wordt permetrine vergoed? OTC-luizenmiddelen worden meestal niet vergoed. Rx 5% kan, afhankelijk van de polis, vergoed worden - controleer bij je verzekeraar.
• Kan ik ivermectine en permetrine combineren? Alleen onder medisch toezicht bij therapieresistentie; NHG/CBG adviseren sequentieel gebruik of gespecialiseerd beleid.
• Wat te doen bij allergische reactie? Stop met het gebruik, was het product weg, raadpleeg je huisarts en meld het aan Lareb.

Deze informatie is gebaseerd op betrouwbaar materiaal van CBG/EMA, NHG en Apotheek.nl.

Visuele gids

Stappenplan toepassing (scabiës & luizen)

Een eenvoudig stappenplan voor het gebruik van permetrine:

1. Lees de bijsluiter of instructies op Apotheek.nl.
2. Voor scabiës 5%: Droog de huid en breng de volledige tube op het lichaam en het hoofd aan, van kaaklijn tot tenen.
3. Laat het 8–14 uur intrekken (nachtbehandeling is vaak praktisch).
4. Was beddengoed en handdoeken op ≥60°C of gebruik geschikte sprays voor niet-wasbare items.
5. Bij hoofdluizen 1%: satureren gedurende 10 minuten en daarna uitspoelen.
6. Herhaal na 7 dagen indien nodig.

Pictogrammen & waarschuwingen (voor apotheek)

Gebruik duidelijke pictogrammen: tijd-uurglas voor 8–14u, wasmachine voor ≥60°C, stop-symbool bij <2 maanden. Apotheken kunnen instructiekaarten printen, met details over de benodigde hoeveelheid permetrine en meldpunten voor klachten (Lareb, Thuisarts.nl).

Opslag en transport

Temperatuur, houdbaarheid en apotheekpraktijk

Bewaar permetrine bij een temperatuur van 20–25°C. Bescherm tegen licht en vocht, en vries het niet in. Apotheken dienen de voorraadtemperatuur en batchinformatie bij te houden. Controleer bij uitgifte de houdbaarheidsdatum.

Adviezen voor patiënt thuis

Patiënten moeten de tube op een koele, droge plaats bewaren. Als de tube eenmaal open is, gebruik dan binnen de aangegeven periode op de verpakking.

Voor beddengoed en kleding: was deze op ≥60°C of bewaar beddengoed in afgesloten zakken voor 72 uur als wassen niet mogelijk is. Er zijn sprays beschikbaar (0.25–0.5%) voor oppervlakken, maar deze moeten alleen volgens de etikettering gebruikt worden — niet op de huid. Bewaar waarschuwingen bij apotheek en geef aan dat bijwerkingen bij Lareb gemeld moeten worden.

Richtlijnen voor correct gebruik

Praktische checklist voor apothekers en patiënten

Een checklist voor veilig gebruik van permetrine:

1. Bevestig de indicatie en leeftijd.
2. Controleer op allergieën en contra-indicaties (vooral bij neonaten).
3. Leg de dosering en applicatieduur uit (8–14u voor scabies, 10 min voor luizen).
4. Geef wasinstructies en isolatie voor niet-wasbare items.
5. Plan follow-up afspraken: huisarts of apotheekcontact na 7–10 dagen of bij verergering.
6. Meld bijwerkingen aan Lareb.

Apothekers moeten instructiekaarten verstrekken, adviseren waar men permetrine crème kan kopen (apotheek versus drogisterij) en vergoeding bespreken. Patiënten dienen Thuisarts.nl te raadplegen voor zelfzorginformatie en de Consumentenbond voor ervaringen; bel bij aanhoudende symptomen of allergische reacties de huisarts.

Leveringstabel voor Permethrin