Hormonen

Schildklierhormonen

Schildklierhormonen zijn essentiële hormonen die de stofwisseling, energieniveau en lichaamstemperatuur reguleren. De schildklier produceert voornamelijk thyroxine (T4) en trijoodthyronine (T3), die cruciaal zijn voor normale lichaamsfuncties.

Schildklieraandoeningen

Bij hypothyreoïdie produceert de schildklier te weinig hormonen, wat vermoeidheid en gewichtstoename veroorzaakt. Hyperthyreoïdie daarentegen betekent overproductie, leidend tot hartkloppingen en gewichtsverlies.

Beschikbare medicijnen

• Levothyroxine (Thyrax, Euthyrox) - eerstekeusmedicijn
• Liothyronine - bij specifieke indicaties

Dosering wordt individueel bepaald op basis van bloedwaarden. Medicijnen moeten op nuchtere maag worden ingenomen. Bijwerkingen omvatten hartkloppingen bij overdosering en wisselwerkingen met andere medicijnen zoals calciumsupplementen.

Geslachtshormonen voor Vrouwen

Oestrogeen en progestageen zijn vrouwelijke geslachtshormonen die de menstruatiecyclus, vruchtbaarheid en vele andere lichaamsfuncties reguleren. Deze hormonen spelen een centrale rol in verschillende levensfasen van vrouwen.

Hormonale anticonceptie

Nederland biedt diverse hormonale anticonceptiemethoden:

• Combinatiepillen - bevatten oestrogeen en progestageen
• Minipil - alleen progestageen
• Hormonale pleisters - wekelijkse toepassing
• Vaginale ringen - maandelijkse plaatsing
• Hormonale spiralen - langwerkende bescherming

Menopauze en hormoonvervangende therapie

Tijdens de menopauze kan hormoonvervangende therapie opvliegers en andere symptomen verlichten. Voordelen omvatten symptoomverlichting en botbescherming, maar risico's zoals verhoogde kans op trombose en borstkanker vereisen zorgvuldige afweging met uw arts. Regelmatige controles zijn essentieel.

Geslachtshormonen voor Mannen

Testosteron en hypogonadisme

Testosteron is het belangrijkste mannelijke geslachtshormoon dat essentieel is voor de ontwikkeling van mannelijke geslachtskenmerken, spiermassa en botdichtheid. Testosterontekort, ook wel hypogonadisme genoemd, kan leiden tot vermoeidheid, verminderde libido, spierzwakte en stemmingswisselingen.

Beschikbare behandelingen

Voor testosterontekort zijn verschillende behandelingsopties beschikbaar:

• Testosteron gel voor dagelijkse toepassing op de huid
• Testosteron injecties die elke 2-4 weken worden toegediend
• Testosteron pleisters voor continue hormoonafgifte

Deze behandelingen worden voorgeschreven bij bewezen testosterontekort. Mogelijke bijwerkingen kunnen huidirritatie, acne en veranderingen in cholesterolgehalte omvatten. Regelmatige monitoring van hormoonspiegels en bloedwaarden is essentieel tijdens de behandeling.

Diabetes en Insuline

Insuline als levensverzekering

Insuline is een cruciaal hormoon dat de bloedsuikerspiegel reguleert. Bij type 1 diabetes produceert het lichaam geen insuline, terwijl bij type 2 diabetes de insulinewerking verminderd is of onvoldoende insuline wordt geproduceerd.

Insulinetypes en toediening

Er zijn verschillende insulinetypes beschikbaar om aan individuele behoeften te voldoen:

• Snelwerkende insuline voor maaltijden (werkt binnen 15 minuten)
• Middellangwerkende insuline voor dagelijkse basisbehoefte
• Langwerkende insuline voor 24-uurs dekking

Insuline wordt toegediend via insulinepennen, spuiten of insulinepompen. Regelmatige bloedsuikercontrole is essentieel om de juiste dosering te bepalen. Het voorkomen van hypoglykemie (te lage bloedsuiker) door juiste timing van maaltijden en insuline-injecties is cruciaal voor veilig diabetesbeheer.

Bijnierschorshormonen (Corticosteroïden)

Bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd, zijn essentiële hormonen die door de bijnierschors worden geproduceerd. Cortisol is het belangrijkste natuurlijke corticosteroïde en speelt een cruciale rol bij stressrespons, bloedsuikerregulatie en ontstekingsremming. Deze hormonen hebben krachtige ontstekingsremmende eigenschappen en worden daarom veel gebruikt bij diverse aandoeningen.

Beschikbare medicijnen

• Prednisolon - meest voorgeschreven oraal corticosteroïde
• Hydrocortison - natuurlijk cortisol, geschikt voor vervangingstherapie
• Dexamethasone - zeer krachtig en langwerkend corticosteroïde

Corticosteroïden worden toegepast bij auto-immuunziekten, astma, allergische reacties en ontstekingsaandoeningen. Langetermijngebruik kan bijwerkingen veroorzaken zoals osteoporose en gewichtstoename. Het geleidelijk afbouwen van corticosteroïden is essentieel om bijniersuppressie te voorkomen.

Groeihormonen en Andere Hormonen

Groeihormoon is cruciaal voor normale groei en ontwikkeling bij kinderen en onderhoudt belangrijke functies bij volwassenen. Groeihormoondeficiëntie kan leiden tot groeiachterstand bij kinderen en metabole problemen bij volwassenen. Behandeling met synthetisch groeihormoon is beschikbaar onder specialistische begeleiding.

Andere belangrijke hormonen

• Parathormoon - reguleert calcium- en fosforbalans
• ADH (vasopressine) - controleert waterhuishouding
• Oxytocine - belangrijk bij bevalling en lactatie

Deze hormonen hebben specifieke medische indicaties en worden voorgeschreven door specialisten. Behandeling met groeihormoon en andere hormonen vereist nauwkeurige monitoring via regelmatige bloedonderzoeken en medische controles. De dosering wordt aangepast op basis van klinische respons en laboratoriumwaarden om optimale resultaten te bereiken.